Praca przy komputerze – jak zadbać o pracowników?

Praca biurowa coraz częściej oznacza pracę przy komputerze. Jak zmniejszyć uciążliwość pracy przy ekranie, jak zadbać o zdrowie pracowników i zapewnić im bardziej komfortowe warunki pracy? Jakie zobowiązania w tej kwestii ciążą na pracodawcy?

PRACA PRZY MONITORACH EKRANOWYCH

Pracodawca jest obowiązany organizować stanowiska pracy z monitorami ekranowymi tak, aby spełniały minimalne wymagania BHP i ergonomii. Wyposażenie stanowiska pracy oraz sposób rozmieszczenia elementów tego wyposażenia nie może powodować podczas pracy nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i wzroku oraz być źródłem zagrożeń dla pracownika.

STANOWISKO PRACY

Stanowisko pracy powinno być tak zaprojektowane, aby użytkownik miał zapewnioną dostateczną przestrzeń pozwalającą na umieszczenie wszystkich elementów obsługiwanych ręcznie w zasięgu kończyn górnych pracownika.

Stanowisko pracy wyposażone w monitor ekranowy powinno być usytuowane w taki sposób, by zapewniało swobodny dostęp korzystającemu z niego pracownikowi.

Odległość między sąsiednimi monitorami powinna wynosić co najmniej 0,6 m, a między pracownikiem i tyłem sąsiedniego monitora – co najmniej 0,8 m.

ORGANIZACJA STANOWISKA PRACY Z KOMPUTEREM

(ZGODNIE Z ZASADAMI BHP)

  • Na jedno stanowisko pracy z komputerem powinno przypadać co najmniej 2 m2 powierzchni pomieszczenia o wys. co najmniej 3,3 m.
  • Należy unikać instalowania wielu komputerów w dużych salach (trudno ograniczyć hałas).
  • Duże sale powinny być podzielone na mniejsze z zastosowaniem osłon przeciwhałasowych.
  • Wystrój pomieszczeń i otoczenia powinien zapewniać barwy spokojne, ochronne dla wzroku.
  • Wykładziny wykonane z materiałów niepodatnych na elektryzację.
  • Pomieszczenie powinno być klimatyzowane, zapewniające wilgotność względną 60-80 % , a temperaturą: 21 – 230 C (bez klimatyzacji często i intensywnie wietrzone).
  • W pomieszczeniach wskazana jest jak największa liczba zieleni.
  • Oświetlenie najlepsze naturalne, a sztuczne zbliżone spektrum do naturalnego (źródło światła w odległości nie mniejszej niż 50 cm od monitora); nie powinno być jaskrawych punktów świetlnych powodujących odbicia.
  • Między rzędami monitorów odległość ma wynosić nie mniej niż 1,5 m natomiast pomiędzy sąsiednimi parami nie mniej niż 2 m.
  • Stanowisko komputerowe powinno odpowiadać zasadom ergonomii (parametry omówiono przy opisie poszczególnych elementów stanowiska komputerowego).
  • Pracownik powinien mieć oddzielne miejsce do spożywania posiłków.
  • Stanowisko pracy powinno być wyposażone w meble zapewniające odpowiednie podparcie dla stóp i rąk bez konieczności pochylania się, względnie unoszenia rąk do góry.
  • Ekran monitora powinien być ustawiony poprzecznie względem okien, jeśli to niemożliwe należy stosować osłony chroniące monitor przed bezpośrednim światłem.
  • W okresie letnim okna powinny być wyposażone w żaluzje.
  • Natężenie oświetlenia ekranu 500 lx.
  • Po zapaleniu światła na ekranie monitora nie mogą być widoczne odbicia źródeł światła.
  • Sprzęt fabrycznie powinien być wyposażony w trójżyłowy sznur sieciowy i zasilany z prawidłowo zbudowanego gniazda z bolcem uziemiającym (takie postępowanie chroni przed porażeniem elektrycznym, jak również przed polami elektrycznymi emitowanymi przez nieuziemione konstrukcje metalowe).
  • Dla zapewnienia czytelności obrazu należy co najmniej raz na tydzień czyścić ekran monitora.
  • Operator powinien przechodzić wstępne i okresowe badania lekarskie (ze szczególnym zwróceniem uwagi na wady wzroku).
  • W przypadku wskazań w miarę możności stosować szkła dwuogniskowe, jako dużo wygodniejsze przy pracy z komputerem.
  • Pracownicy powinni przechodzić okresowe szkolenia w zakresie BHP przy komputerach (przed szkoleniem warto przeprowadzić specjalistyczny przegląd stanowisk pracy).

Pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzania oceny warunków pracy na stanowiskach pracy wyposażonych w monitory ekranowe.

Ocena ta powinna przebiegać w następujących aspektach:

  • organizacji stanowisk pracy, w tym rozmieszczenia elementów wyposażenia w sposób zapewniający spełnienie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy
  • stanu elementów wyposażenia stanowisk pracy zapewniającego bezpieczeństwo pracy, w tym ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym
  • obciążenia narządu wzroku oraz układu mięśniowo-szkieletowego pracowników
  • obciążenia pracowników czynnikami fizycznymi, w tym szczególnie nieodpowiednim oświetleniem
  • obciążenia psychicznego pracowników.

Ocena, o której mowa wyżej, powinna być przeprowadzana głównie dla nowo tworzonych stanowisk oraz po każdej zmianie organizacji i wyposażenia stanowisk pracy.

Na podstawie oceny pracodawca jest obowiązany podejmować działania mające na celu usunięcie stwierdzonych zagrożeń i uciążliwości.

Problemy związane z obsługą monitorów ekranowych reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973).

 

Pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikom:

Łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac, które nie obciążają narządu wzroku i są wykonywane w innych pozycjach ciała – przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy obsłudze monitora ekranowego

lub co najmniej 5-minutową przerwę, wliczaną do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego,

okulary korygujące wzrok – zgodnie z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

OKULARY KORYGUJĄCE

Departament Warunków Pracy wyjaśnia, że obowiązek zapewnienia przez pracodawcę okularów korygujących wzrok do pracy przy monitorze ekranowym, wynika z przepisów par. 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. Nr 148, poz. 973).

Zgodnie z tymi przepisami pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom okularów korygujących wzrok, jeśli potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego stwierdzi lekarz przeprowadzający badania okulistyczne w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w Kodeksie pracy i przepisach wykonawczych (tj. w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

Okulary korygujące wzrok, (o których mowa w omawianym rozporządzeniu) powinny być zapewnione jedynie tym pracownikom, którym lekarz zaleci ich stosowanie przy monitorze ze względu na stan wzroku. Dotyczy to przeważnie sytuacji, kiedy zwykle stosowane przez nich okulary są nieodpowiednie do pracy przy monitorze.

Powinny to być okulary zgodne z zaleceniem lekarza – o określonych parametrach, odpowiednich do stanu wzroku pracownika, przeznaczone do pracy przy monitorze.

Należy zauważyć, że okulary do pracy przy monitorze, które powinny zapewnić ostre widzenie na ekranie monitora z odległości ok. 500-600 mm, mają często szkła o innych parametrach niż okulary przeznaczone np. do czytania (zapewniające ostre widzenie z odległości ok. 300 mm).

W par. 8 ust. 2 omawianego rozporządzenia określono, że ww. okulary zapewnia pracodawca. Oznacza to, że wysokość środków finansowych przeznaczonych na ten cel określa pracodawca, przy czym środki te powinny umożliwiać zakup okularów korygujących wzrok zgodnych z zaleceniem lekarza.

Spełnieniem obowiązku wynikającego z tego przepisu będzie przeznaczenie nawet najmniejszej kwoty, za którą można kupić okulary (z tanią oprawką).

Warto zatem ustalić kwotę przeznaczoną na omawiane okulary (po dokonaniu rozpoznania w zakładach optycznych w danym rejonie) i poinformować o tym zainteresowanych pracowników.

 

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

Czy praca siedząca jest szkodliwa dla zdrowia?

Outsourcing BHP

Szkolenia okresowe BHP

Szkolenia wstępne BHP